Stała jasność w Casambi – Constant Light Output i sterowanie światłem dziennym

Bezprzewodowe sterowanie oświetleniem LED z funkcją utrzymania stałego poziomu jasności pozwala zredukować zużycie energii i zapewnić komfort użytkownikom przez cały cykl życia instalacji. System Casambi realizuje to zadanie poprzez tryby sterowania światłem dziennym (daylight control), które automatycznie dopasowują moc opraw do zmieniających się warunków oświetleniowych.

W tym artykule wyjaśniamy, jak działają poszczególne tryby – Closed Loop, Open Loop i Basic – oraz jak prawidłowo skonfigurować czujniki światła dziennego w sieci Casambi.

Funkcja stałej jasności to mechanizm kompensujący naturalny spadek strumienia świetlnego diod LED w czasie eksploatacji. Na poziomie systemu sterowania Casambi odpowiednikiem tej funkcji jest tryb Closed Loop (pętla zamknięta), który wykorzystuje czujniki światła dziennego do ciągłego monitorowania i regulacji natężenia oświetlenia w danej przestrzeni.

Czujnik w trybie Closed Loop mierzy faktyczne natężenie oświetlenia, porównuje je z wartością docelową (target lux) i koryguje moc opraw w pętli sprzężenia zwrotnego. Efekt: stały, zdefiniowany poziom oświetlenia niezależnie od pory dnia, warunków pogodowych i stopnia degradacji źródeł LED.

Sterowanie światłem dziennym w Casambi konfiguruje się za pomocą scen daylightowych (Daylight scenes) w bezpłatnej aplikacji Casambi, dostępnej na iOS i Android.

Tryby sterowania światłem dziennym w Casambi

System Casambi oferuje cztery tryby sterowania światłem dziennym. Wybór trybu zależy od typu instalacji, rozmieszczenia czujników i wymaganej precyzji regulacji.

Closed Loop (pętla zamknięta)

W trybie Closed Loop określamy docelowy poziom natężenia oświetlenia (w luksach). Czujnik aktywnie reguluje oprawy, aby osiągnąć i utrzymać ten poziom poprzez pętlę sprzężenia zwrotnego – obserwuje wyniki własnych zmian i koryguje je w czasie rzeczywistym.

Czujnik używany w trybie Closed Loop powinien być zamontowany na suficie, tak aby obejmował reprezentatywny obszar zawierający kontrolowaną przestrzeń. Nie należy umieszczać go w bezpośrednim widoku okna ani bezpośrednio pod oprawą wiszącą.

Parametr Minimum dim level (%) w ustawieniach Closed Loop odnosi się do sceny docelowej. Jeśli na przykład Minimum dim level ustawimy na 10%, a scena Closed Loop jest na 50%, to minimalna jasność wyniesie 5% (10% z 50%).

Open Loop (pętla otwarta)

Czujniki Open Loop montuje się na suficie i kieruje w stronę okna lub świetlika, tak aby rejestrowały wyłącznie światło dzienne – bez światła emitowanego przez oprawy w kontrolowanym obszarze. Alternatywnie, czujnik Open Loop można zamontować daleko od oświetlanej strefy, np. na zewnątrz budynku.

Systemy Open Loop wymagają jedynie zdefiniowania wykresu odpowiedzi ściemniania (dimming response graph), który mówi systemowi Casambi, jaki poziom jasności ma utrzymywać dla zmierzonej wartości lux. Konfigurację można przeprowadzić o dowolnej porze dnia – to główna przewaga nad trybem Closed Loop.

Basic (ON/OFF)

Oprawy w aktywnej scenie włączają lub wyłączają się (lub przechodzą do zdefiniowanego poziomu minimalnego) na podstawie dwóch konfigurowalnych progów luksów:

• Jeśli zmierzona wartość jest poniżej progu „Switch ON at” – oprawy się włączają.
• Jeśli zmierzona wartość jest powyżej progu „Switch OFF at” – oprawy się wyłączają.

Progi powinny być ustawione w wystarczającej odległości od siebie, aby uniknąć cyklicznego włączania i wyłączania opraw.

External

Tryb External działa podobnie do Open Loop, ale zamiast wartości lux przyjmuje sygnał ściemniania 0-100% z czujnika. Jest przeznaczony do łączenia modułów Casambi z czujnikami, które nie mają wbudowanego firmware Casambi – na przykład CBU-ASD-LR-IP65/IK09 podłączony do czujnika zewnętrznego lub w sytuacji, gdy ściemnianie wykonuje zewnętrzny kontroler DALI.

Parametry sieci Casambi

Wydajność systemu sterowania światłem dziennym zależy od typu sieci i trybu radiowego. Czujniki generują większy ruch sieciowy niż same przełączniki, a sterowanie Closed Loop wymaga więcej zasobów niż Open Loop.

Źródło: Casambi App User Manual, wersja 2-2025

Tryby radiowe (radio modes) wpływają na prędkość komunikacji i zasięg:

Uwaga: Tryby Long Range są dostępne wyłącznie dla sieci Evolution. Trybu radiowego nie można zmienić po utworzeniu sieci.

Dla instalacji zewnętrznych, w których wymagany jest tryb Long Range, warto rozważyć sterownik CBU-ASD-LR-IP65/IK09 – moduł z klasą ochrony IP65/IK09 kompatybilny z Bluetooth 5.0 Long Range.

Kalibracja czujników światła dziennego

W większości przypadków kalibracja czujnika nie jest konieczna – technologia czujników jest zazwyczaj wystarczająco dokładna. Jeśli jednak kalibracja jest potrzebna, należy najpierw określić, czy czujnik ma mierzyć światło bezpośrednie (incidental/direct) czy odbite (reflected).

Kalibracja dla światła bezpośredniego (incidental)

Światło bezpośrednie to całkowita ilość światła odbierana przez czujnik ze wszystkich kierunków w jego otoczeniu. Jest to domyślny pomiar i wartość lux wyświetlana w aplikacji Casambi.

Procedura:

1. Umieść luksomierz jak najbliżej obiektywu czujnika Casambi, z obiektywem skierowanym w tym samym kierunku.
2. Zmierz wartość lux.
3. W aplikacji Casambi przejdź do More > Sensors.
4. Wybierz czujnik, otwórz Daylight sensor.
5. Wybierz Current value i wprowadź zmierzoną wartość.

Przy użyciu trybu Closed Loop z kalibracją na światło bezpośrednie system utrzymuje ogólny poziom oświetlenia w całym obszarze, jaki obejmuje czujnik.

Kalibracja dla światła odbitego (reflected)

Światło odbite to światło docierające do powierzchni obiektu znajdującego się naprzeciwko obiektywu czujnika – na przykład blatu biurka.

Procedura:

1. Umieść luksomierz na powierzchni obiektu (np. biurka) z obiektywem skierowanym na czujnik Casambi.
2. Zmierz ilość światła odbieranego przez luksomierz.
3. W aplikacji Casambi przejdź do More > Sensors.
4. Wybierz czujnik i wprowadź zmierzoną wartość.

Kalibracja na światło odbite daje mniej precyzyjne wyniki w trybie Closed Loop. Lepsza metoda to ustawienie wartości docelowej na podstawie wartości lux faktycznie mierzonej przez czujnik, a nie wartości na powierzchni. Na przykład, jeśli chcemy uzyskać 500 lx na biurku:

1. Umieść luksomierz na powierzchni biurka.
2. Ściemnij oświetlenie, aby uzyskać 500 lx na luksomierzu.
3. Odczytaj wartość mierzoną przez czujnik w aplikacji Casambi (może to być np. 400 lx).
4. Użyj wartości z czujnika (400 lx) jako Target lux value w scenie Closed Loop.

Optymalne warunki konfiguracji Closed Loop

Dla najlepszych wyników:

• Konfiguruj system przy braku światła naturalnego (np. w nocy) – eliminujesz wpływ światła zewnętrznego na pomiar.
• Zakończ instalację wyposażenia wnętrza przed pomiarem – wszystkie meble, dywany i inne elementy powinny być na swoich docelowych miejscach.
• Każdy obiekt wniesiony później do obszaru pomiarowego zmienia ilość odbitego światła i wpływa na skuteczność regulacji.

Technologia BLE Mesh

Casambi wykorzystuje technologię Bluetooth Low Energy (BLE) – jedyną niskoenergetyczną technologię bezprzewodową wbudowaną we wszystkie współczesne smartfony, tablety i smartwatche. Sieć Casambi działa w topologii mesh, w której cała inteligencja systemu jest replikowana w każdym węźle.

Oznacza to brak pojedynczego punktu awarii – jeśli jedno urządzenie przestanie działać, pozostałe kontynuują pracę. System nie wymaga routerów, kontrolerów centralnych ani dodatkowego okablowania sterującego. Sterowniki takie jak CBU-R3000-FEED czy CBU-2RL-FEED komunikują się bezprzewodowo i tworzą samoorganizującą się sieć mesh.

Sieci Casambi nie wymagają połączenia z internetem do codziennego działania – działają jako samodzielne sieci, w których węzły komunikują się ze sobą za pomocą protokołu Casambi Mesh.

Hierarchia sterowania (Control Hierarchy)

System Casambi wykorzystuje hierarchię kontroli, która pozwala na współdziałanie sterowania ręcznego i automatycznego. Gdy wiele poleceń jednocześnie wpływa na tę samą oprawę, wykonywane jest polecenie o najwyższym priorytecie.

Poziomy priorytetów (od najwyższego do najniższego):

1. Emergency – najwyższy priorytet, nadpisuje wszystkie inne polecenia. Używany jako „system override”, nie do standardowego oświetlenia awaryjnego.
2. Higher than manual – priorytet wyższy niż sterowanie ręczne, np. dla sygnałów z systemu BMS.
3. Manual control – domyślny priorytet dla akcji fizycznych: aplikacja, przełączniki, przyciski, pokrętła.
4. Higher than automation – priorytet wyższy niż wszystkie polecenia automatyczne.
5. Date timer (z nadpisywaniem czujników) – timer z datą z aktywną opcją Override presence.
6. Day/Week timer (z nadpisywaniem czujników) – timer tygodniowy z Override presence.
7. Presence (czujniki obecności) – polecenia wyzwalane przez czujniki ruchu.
8. Date timer – timer konfigurowany na konkretną datę.
9. Day/Week timer – timer konfigurowany na dni tygodnia i pory dnia.
10. Lowest-priority automation – najniższy priorytet, nadpisywany przez wszystkie inne polecenia.

Źródło: Casambi App User Manual, wersja 2-2025, sekcja Control Hierarchy

Polecenie o wyższym priorytecie z niższym poziomem jasności nadpisuje polecenie o niższym priorytecie z wyższą jasnością. Polecenia o tym samym priorytecie działają w trybie „ostatnie wygrywa” (latest takes precedence).

Zastosowania sterowania stałą jasnością

Biura i przestrzenie open-plan

W biurach z dużymi przeszkleniami tryb Closed Loop pozwala utrzymać wymagany poziom oświetlenia (typowo 500 lx zgodnie z normą EN 12464-1) niezależnie od nasłonecznienia. Każdy czujnik może sterować dedykowaną grupą opraw. W cheat sheet Casambi dla biur open-plan opisano krok po kroku konfigurację sceny daylightowej z czujnikiem obecności i lux.

Do sterowania oprawami DALI w istniejących instalacjach biurowych warto wykorzystać bramy DALI: CBU-A2D-20-TRACK (do 20 adresów) lub CBU-DA-100-TRACK (do 100 adresów).

Placówki edukacyjne

W salach lekcyjnych tryb Closed Loop z czujnikiem obecności automatycznie włącza oświetlenie przy wykryciu ruchu i utrzymuje stały poziom jasności. Dodatkowo profil dobowy (Circadian) może automatycznie zmieniać temperaturę barwową w ciągu dnia, wspierając koncentrację uczniów.

Muzea i galerie

Precyzyjne sterowanie poziomem oświetlenia chroni eksponaty przed nadmierną ekspozycją na światło. Tryb Closed Loop utrzymuje dokładnie zdefiniowane natężenie oświetlenia, minimalizując ryzyko degradacji wrażliwych materiałów.

Segment mieszkaniowy

System Casambi pozwala tworzyć personalizowane scenariusze świetlne dostosowane do rytmu dobowego. Profile Circadian umożliwiają automatyczną zmianę temperatury barwowej opraw Tunable White w ciągu dnia – od zimnych tonów (wspierających aktywność) rano po ciepłe (uspokajające) wieczorem. Konfiguracja odbywa się przez aplikację Casambi, bez potrzeby dodatkowego okablowania – dzięki sterownikowi CBU-2REL-240-FEED można bezprzewodowo sterować istniejącymi obwodami oświetleniowymi.

Podsumowanie

Tryb Closed Loop w systemie Casambi to sprawdzone rozwiązanie do utrzymania stałego poziomu oświetlenia w przestrzeniach, gdzie warunki świetlne zmieniają się dynamicznie. W połączeniu z trybami Open Loop i Basic, Casambi daje projektantom elastyczne narzędzia do optymalizacji zużycia energii przy zachowaniu wymaganego komfortu wizualnego.

Lightworks – jako Value-Added Reseller Casambi w Polsce z certyfikatami Sales, Service, Training i Commissioning Partner – oferuje wsparcie od doboru komponentów po konfigurację i szkolenia. Jeśli planujecie instalację z funkcją stałej jasności, skontaktujcie się z nami, aby omówić specyfikę projektu.

Kontakt: tel. +48 514 327 427 · email hello@lightworks.com.pl · lightworks.com.pl

FAQ