Sterowanie grupami oświetlenia w systemie Casambi – przewodnik po Group Control

Bezprzewodowe sterowanie oświetleniem Casambi pozwala organizować oprawy w grupy i zarządzać nimi z poziomu jednej aplikacji mobilnej. System wykorzystuje technologię Bluetooth Mesh, dzięki której każde sparowane urządzenie tworzy węzeł sieci – bez centralnego kontrolera i bez dodatkowego okablowania sterującego. W tym artykule wyjaśniamy, jak działa grupowanie opraw (Group Control) w Casambi, czym różni się od scen świetlnych i jak skonfigurować system dopasowany do konkretnej przestrzeni.

Typy sieci i pojemność

Casambi oferuje dwa typy sieci:

• Sieć Evolution – obsługuje do 250 urządzeń Casambi. Wspiera tryby Long Range (Bluetooth 5.0), czujniki bateryjne, urządzenia EnOcean, dane diagnostyczne D4i oraz rozbudowane ustawienia udostępniania (User / Manager / Administrator). Jest aktywnie rozwijana.
• Sieć Classic – obsługuje do 127 urządzeń. Pozostaje w trybie konserwacji (maintenance mode) i otrzymuje wyłącznie poprawki błędów. Nowe funkcje nie są dla niej rozwijane.

Dla nowych instalacji zalecany jest typ Evolution, który zapewnia dostęp do pełnego zakresu funkcji ekosystemu Casambi.

Tryby radiowe sieci

Tryb radiowy sieci wpływa na prędkość komunikacji, zasięg i zalecaną liczbę węzłów. Wybór trybu następuje przy tworzeniu sieci i nie może być zmieniony po jej utworzeniu.

Tryb Long Range jest dostępny wyłącznie w sieciach Evolution i wymaga urządzeń z modułem CBM-003 (Bluetooth 5.0). Optymalna liczba węzłów w trybie Better Performance zależy od złożoności projektu – np. zastosowanie czujników, sterowanie dzienne w pętli zamkniętej (closed-loop) czy pobieranie danych D4i generują większy ruch sieciowy niż proste scenariusze ze sterownikami i przełącznikami.

Grupy i sceny – dwa sposoby organizacji opraw

System Casambi rozróżnia dwa podstawowe mechanizmy zarządzania oprawami: grupy (Groups) i sceny (Scenes). Zrozumienie różnicy między nimi jest kluczowe dla prawidłowej konfiguracji.

Grupy (Groups) – organizacja fizyczna

Grupa to sposób porządkowania ikon opraw w zakładce Luminaires aplikacji Casambi. Odpowiada fizycznemu rozmieszczeniu opraw – np. wszystkie oprawy w jednym rzędzie, pomieszczeniu czy strefie. Podstawowe zasady:

• Jedna oprawa może należeć do tylko jednej grupy.
• Dla całej grupy można ustawić wspólny poziom ściemniania, kolor lub temperaturę barwową.
• Nadal możliwe jest sterowanie poszczególnymi oprawami w grupie niezależnie od siebie.
• Grupy służą przede wszystkim do ręcznego sterowania – ułatwiają szybkie znalezienie i kontrolowanie powiązanych opraw.

Tworzenie grupy polega na wybraniu opraw w zakładce Luminaires i przypisaniu ich do folderu z nazwą (np. „Recepcja”, „Sala konferencyjna”, „Korytarz piętro 2″).

W portfolio Lightworks znajdziecie moduły sterujące kompatybilne z Casambi, w tym sterowniki takie jak CBU-ASD-LR-IP65/IK09 do instalacji zewnętrznych czy CBU-R3000-FEED do sterowników zasilających DALI.

Sceny (Scenes) – programowanie stanów oświetlenia

Scena to zapisany stan oświetlenia obejmujący wybrane oprawy z określonymi parametrami: poziomem ściemniania, temperaturą barwową, kolorem lub kombinacją tych wartości. Sceny są zaprojektowane przede wszystkim do automatyzacji – mogą być aktywowane przez czujniki, harmonogramy czasowe, przełączniki lub ręcznie z poziomu aplikacji.

Kluczowe cechy scen w Casambi:

• W jednej sieci można utworzyć do 255 scen.
• Jedna oprawa może uczestniczyć w wielu scenach (w przeciwieństwie do grup, gdzie oprawa należy do jednej grupy).
• Scena nigdy nie aktywuje się samodzielnie – wymaga wyzwalacza: przycisku, czujnika, timera lub ręcznego uruchomienia w aplikacji.
• Istnieją trzy typy scen: podstawowa (Basic Scene), animacja (Animation Scene) i scena czasowa (Time-based Scene).

Przykładowe zastosowania scen:

• „Prezentacja” – oprawy nad stołem konferencyjnym na 30%, oprawy przy ekranie wyłączone, oświetlenie ogólne na 20%.
• „Poranek” – temperatura barwowa 5000 K, pełna jasność, aktywacja o 7:00 przez timer.
• „Wieczór” – ciepłe 2700 K, ściemnienie do 40%, aktywacja o zachodzie słońca.

Grupy vs. sceny – porównanie

Proces instalacji i konfiguracji sterowania grupowego

Wdrożenie sterowania Casambi przebiega w kilku krokach. W porównaniu z systemami przewodowymi (np. DALI) proces jest szybszy, ponieważ nie wymaga dedykowanego okablowania sterującego.

Krok 1 – Montaż fizyczny

Moduły Casambi (seria CBU) instaluje się bezpośrednio w oprawach oświetleniowych, w zasilaczach LED lub obok nich. Wybór modułu zależy od typu zasilacza i sposobu sterowania:

• Sterowniki DALI/DALI-2 – do współpracy z zasilaczami DALI stosowane są bramy Casambi, np. CBU-A2D-20-TRACK (do 20 adresów DALI) lub CBU-DA-100-TRACK (do 100 adresów DALI).
• Sterowanie 0-10V / 1-10V – moduły analogowe.
• Sterowanie fazowe – moduły typu trailing-edge.
• Sterowanie przekaźnikowe – moduły z przekaźnikami, np. CBU-2RL-FEED lub CBU-2REL-240-FEED.

Krok 2 – Tworzenie sieci

Po podaniu zasilania moduły są widoczne w aplikacji Casambi jako niesparowane urządzenia (Nearby Devices). Użytkownik tworzy nową sieć (zalecany typ: Evolution), wybiera tryb radiowy i częstotliwości, a następnie paruje urządzenia z siecią.

Przy tworzeniu sieci warto pamiętać o ustawieniu strefy czasowej i lokalizacji – są one wymagane do poprawnego działania harmonogramów opartych na wschodzie i zachodzie słońca.

Krok 3 – Grupowanie opraw

Po sparowaniu wszystkich urządzeń oprawy można organizować w grupy odpowiadające fizycznemu rozmieszczeniu: pomieszczeniom, strefom lub ciągom opraw. Grupowanie odbywa się w zakładce Luminaires aplikacji poprzez przeciąganie ikon opraw lub korzystanie z trybu Group.

Krok 4 – Tworzenie scen i automatyzacji

Kolejny etap to programowanie scen w zakładce Scenes: wybór opraw, ustawienie parametrów (ściemnianie, kolor, temperatura barwowa) i przypisanie wyzwalaczy – czujników ruchu, timerów dziennych/tygodniowych lub przełączników fizycznych (np. Casambi Xpress).

Krok 5 – Weryfikacja firmware

Przed zakończeniem konfiguracji należy upewnić się, że wszystkie urządzenia w sieci używają tej samej wersji firmware. Aktualizacje firmware odbywają się bezprzewodowo (OTA) z poziomu aplikacji.

Zastosowania sterowania grupowego w praktyce

Sterowanie grupami Casambi sprawdza się wszędzie tam, gdzie oświetlenie wymaga elastycznego zarządzania strefowego – bez konieczności prowadzenia osobnych linii sterujących dla każdej strefy.

Biura i przestrzenie open space

W biurach grupy odpowiadają strefom funkcjonalnym: stanowiska pracy, sale konferencyjne, strefy relaksu, korytarze. Sceny umożliwiają szybkie przełączanie między trybami – prezentacja, praca skupiona, wideokonferencja. Czujniki obecności automatycznie wygaszają oświetlenie w nieużywanych strefach, a sterowanie dzienne (daylight harvesting) dostosowuje jasność do poziomu światła naturalnego.

Hotele i obiekty hospitality

Sterowanie grupowe pozwala na tworzenie odrębnych stref świetlnych w lobby, restauracji, pokojach konferencyjnych i korytarzach. Sceny powitalne, relaksacyjne i robocze przełączają się w zależności od pory dnia lub aktywacji z recepcji. Integracja z systemem kart hotelowych (przez funkcję Controls Priority w hierarchii sterowania) pozwala automatycznie wygaszać oświetlenie po wyjściu gościa z pokoju.

Sklepy i galerie handlowe

W retail grupy odpowiadają ekspozycjom, alejkom, witrynie i zapleczu. Sceny podkreślają produkty w ciągu dnia i tworzą klimat wieczorny. Harmonogramy automatycznie przełączają tryby oświetlenia zgodnie z godzinami otwarcia.

Przestrzenie mieszkalne

W domach i apartamentach grupy obejmują poszczególne pomieszczenia. Sceny „Film”, „Kolacja”, „Poranek” przełączają się jednym dotknięciem w aplikacji lub fizycznym przełącznikiem Casambi Xpress. Harmonogramy oparte na zachodzie i wschodzie słońca sterują oświetleniem zewnętrznym bez interwencji użytkownika.

Instalacje zewnętrzne i elewacje

Moduł CBU-ASD-LR-IP65/IK09 o klasie ochrony IP65/IK09 jest przystosowany do warunków zewnętrznych. W trybie Long Range sieć zapewnia komunikację na zwiększonym dystansie, co jest istotne przy rozproszonych instalacjach parkowych, elewacyjnych czy na terenach sportowych.

Integracja Casambi z istniejącymi instalacjami

Casambi współpracuje z wieloma standardami sterowania oświetleniem, co ułatwia modernizację istniejących instalacji bez wymiany całej infrastruktury.

Kompatybilność z DALI i DALI-2

Moduły bramy DALI Casambi (np. CBU-1016-40-TRACK i CBU-1032-70-TRACK) umożliwiają połączenie przewodowej sieci DALI z bezprzewodową siecią Casambi. Urządzenia DALI pojawiają się w aplikacji Casambi jako standardowe oprawy i mogą być grupowane oraz uwzględniane w scenach na równi z urządzeniami bezprzewodowymi.

Casambi Salvador – dedykowany moduł integracyjny – pozwala na indywidualne programowanie i sterowanie do 64 opraw DALI z poziomu aplikacji Casambi. Wiele modułów Salvador można połączyć w jedną sieć mesh, tworząc hybrydowe instalacje DALI + Casambi.

Sterowanie 0-10V i fazowe

Moduły Casambi obsługujące wyjścia 0-10V i sterowanie fazowe (trailing-edge) umożliwiają modernizację starszych instalacji bez wymiany zasilaczy LED. Wystarczy zamontować odpowiedni moduł CBU, aby oprawa stała się częścią sieci Bluetooth Mesh.

Integracja z systemami budynkowymi

Casambi nie implementuje natywnie protokołów BACnet, Modbus ani KNX. Integracja z systemami automatyki budynkowej odbywa się za pośrednictwem:

• Cloud Gateway – połączenie sieci Casambi z chmurą i Casambi API (REST API + WebSocket), co umożliwia integrację z zewnętrznymi systemami zarządzania budynkiem.
• Ethernet Gateway (produkty ekosystemu) – lokalne połączenie bez przesyłania danych do chmury, pozwalające na interfejsowanie z systemami BACnet, MQTT i innymi za pośrednictwem urządzeń partnerskich.
• DALI Gateway (CBU-DCS) – połączenie sieci Casambi z kontrolerem DALI, który z kolei może komunikować się z systemami nadrzędnymi.

To rozwiązanie sprawdza się przy modernizacjach, gdzie Casambi zastępuje lub uzupełnia istniejącą infrastrukturę sterowania, zachowując połączenie z centralnym systemem BMS (Building Management System).

Zdalny dostęp do sieci Casambi

Standardowo siecią Casambi steruje się z urządzenia mobilnego będącego w zasięgu Bluetooth sieci. Aby uzyskać dostęp zdalny – z dowolnego miejsca z dostępem do internetu – potrzebna jest bramka internetowa (Gateway).

Opcje gateway:

• Cloud Gateway – dedykowane urządzenie Casambi z połączeniem Ethernet/WiFi. Musi być zasilone i w zasięgu Bluetooth sieci.
• Urządzenie iOS/Android – stale zasilony telefon lub tablet z uruchomioną aplikacją Casambi, w zasięgu Bluetooth sieci i z połączeniem internetowym.

Warunek zdalnego dostępu: sieć musi być udostępniona w trybie „Administrator only” lub „Password protected”. Sieci typu „Open” i „Not shared” nie obsługują funkcji gateway.

Cloud Gateway, dostępny w ofercie Lightworks jako CBU-CAP-LTE-IP54, zapewnia zdalny monitoring i sterowanie siecią – w tym zmianę scen, harmonogramów i parametrów ściemniania – bez konieczności wizyty na obiekcie.

Korzyści ze sterowania grupowego Casambi

Wdrożenie sterowania grupowego Casambi przekłada się na konkretne korzyści operacyjne:

Oszczędność energii – dzięki ściemnianiu, czujnikom obecności, sterowaniu dziennemu (daylight harvesting) i harmonogramom, oświetlenie działa tylko wtedy i na takim poziomie, jaki jest faktycznie potrzebny. Dokładne wartości oszczędności zależą od specyfiki instalacji, wzorców użytkowania i zastosowanych strategii sterowania.

Elastyczność konfiguracji – zmiana przypisania opraw do grup, modyfikacja scen czy dodanie nowych urządzeń odbywa się programowo, bez ingerencji w instalację elektryczną. Przy zmianie aranżacji przestrzeni (np. przeniesienie ścianek działowych w biurze) wystarczy zaktualizować konfigurację w aplikacji.

Prostota instalacji – brak dedykowanych linii sterujących oznacza mniej okablowania, szybszy montaż i niższe koszty materiałowe w porównaniu z systemami przewodowymi. Modernizacja istniejącej instalacji sprowadza się do zamontowania modułów CBU przy zasilaczach.

Niezawodność – architektura mesh bez centralnego kontrolera eliminuje pojedyncze punkty awarii. Konfiguracja jest przechowywana w każdym węźle sieci, a aktualizacje firmware przebiegają bezprzewodowo.

Skalowalność – jedna sieć Evolution obsługuje do 250 urządzeń. Na jednym obiekcie można uruchomić nieograniczoną liczbę niezależnych sieci, co pozwala skalować system bez technologicznych ograniczeń.

Lightworks – wsparcie na każdym etapie projektu

Lightworks to oficjalny Value-Added Reseller systemu Casambi w Polsce, posiadający certyfikaty Sales Partner, Service Partner, Training Partner i Commissioning Partner. Oferujemy:

• Dobór odpowiednich modułów CBU do konkretnej instalacji.
• Wsparcie techniczne przy projektowaniu i konfiguracji sieci.
• Szkolenia dla instalatorów i użytkowników końcowych.
• Serwis i pomoc posprzedażową.

Skontaktujcie się z nami, aby omówić wdrożenie sterowania Casambi w waszym projekcie:

• Telefon: +48 514 327 427
• Email: hello@lightworks.com.pl
• Strona: lightworks.com.pl/kontakt/

FAQ