Sterowanie oświetleniem Bluetooth w systemie Casambi opiera się na dwóch mechanizmach automatyzacji czasowej: timerach (Timers) i scenach opartych na czasie (time-based scenes). Oba narzędzia pozwalają wyeliminować ręczne włączanie i wyłączanie światła, ale działają na różnych zasadach i nadają się do odmiennych scenariuszy. W tym przewodniku wyjaśniamy, jak działają harmonogramy Casambi, czym różnią się timery od time-based scenes i jak dobrać odpowiednie rozwiązanie do potrzeb obiektu.
Harmonogramy czasowe w ekosystemie Casambi to funkcje pozwalające na automatyczne wywoływanie zaprogramowanych scen oświetleniowych o określonych porach. Konfiguracja odbywa się w aplikacji Casambi (iOS / Android), a po zapisaniu ustawień – system działa autonomicznie, bez potrzeby stałego połączenia ze smartfonem.
Casambi oferuje dwa narzędzia do automatyzacji czasowej:
Timery (Timers) – uruchamiają i wyłączają scenę oświetleniową w ustalonych godzinach lub na podstawie czasu wschodu i zachodu słońca. Timer ma zdefiniowany punkt „Switches ON” i opcjonalnie „Switches OFF”. Można go przypisać do konkretnych dni tygodnia (Weekday timer) lub daty (Date timer).
Sceny oparte na czasie (Time-based scenes) – bardziej zaawansowana funkcja. Time-based scene składa się z minimum dwóch warunków (conditions), z których każdy zawiera przypisaną scenę i przedział czasowy. W zależności od tego, kiedy time-based scene zostanie aktywowana (np. przez czujnik obecności), system uruchomi odpowiedni warunek. Time-based scenes zostały zaprojektowane przede wszystkim do współpracy z czujnikami obecności – scena nie działa stale, lecz reaguje na wykrycie ruchu, dostosowując parametry oświetlenia do pory dnia.
Jak działają timery?
Timer to najprostszy mechanizm automatyki czasowej. Jego konfiguracja sprowadza się do trzech elementów: czasu włączenia (Switches ON), czasu wyłączenia (Switches OFF) i przypisanej sceny oświetleniowej.
Opcje konfiguracji timera:
- Dni tygodnia – timer powtarza się w wybrane dni (poniedziałek-niedziela)
- Konkretna data – timer uruchamia się jednorazowo w wybranym dniu (Date timer), co przydaje się np. do zdarzeń specjalnych lub dni świątecznych
- Wschód/zachód słońca – timer aktywuje się w odniesieniu do lokalnego czasu wschodu lub zachodu słońca (wymaga włączenia lokalizacji w ustawieniach sieci)
- Fade time – czas, w jakim oprawy osiągają docelowy poziom jasności po aktywacji timera
Ważna zasada: jeśli timer steruje kilkoma scenami jednocześnie, oprawy przypisane do poszczególnych scen nie mogą się pokrywać. W przeciwnym razie oprawy otrzymają sprzeczne polecenia.
Timery w hierarchii sterowania Casambi (Control Hierarchy) zajmują pozycję poniżej sterowania manualnego. Oznacza to, że ręczne ustawienie oświetlenia – przez aplikację lub fizyczny przełącznik – ma priorytet nad aktywnym timerem. Timer typu Date ma wyższy priorytet niż timer Weekday, co pozwala na tworzenie wyjątków od reguły tygodniowej.
Jak działają time-based scenes?
Time-based scene to scena złożona z co najmniej dwóch warunków czasowych (conditions). Każdy warunek definiuje: przedział godzinowy, przypisaną scenę oświetleniową i poziom jasności. System aktywuje odpowiedni warunek w zależności od tego, o której godzinie time-based scene zostanie wywołana.
Przykład z dokumentacji Casambi: time-based scene „Kitchen lwr1 timed” ma dwa warunki. Między 8:00 a 21:00 scena „Kitchen lower 1″ uruchamia się na poziomie 40% jasności. Między 21:00 a 8:00 ta sama scena ustawia jasność na 15%, żeby nie razić w nocy. Scena nie działa nieprzerwanie – aktywuje ją czujnik obecności dopiero po wykryciu ruchu.
Cechy time-based scenes:
- Wymagają minimum dwóch warunków (conditions) do prawidłowego działania
- Każdy warunek może mieć własny fade time
- W ramach jednego warunku można przypisać wiele scen, ale oprawy w poszczególnych scenach nie mogą się pokrywać
- Time-based scenes nie mogą wywoływać innych time-based scenes, ale mogą uruchamiać powtarzające się animacje
- Jeśli time-based scene jest aktywna w momencie zmiany warunku, system automatycznie przełącza się na nowy warunek
Dobrą praktyką jest uwzględnienie we wszystkich warunkach tych samych opraw (nawet jeśli w danym warunku oprawa ma być wyłączona). Dzięki temu unika się sytuacji, w której oprawy „wracają” do wcześniejszego stanu zamiast do zamierzonego.
Dlaczego warto korzystać z automatyki czasowej Casambi?
Redukcja zużycia energii
Automatyczne wyłączanie oświetlenia po godzinach pracy eliminuje sytuacje, w których światło świeci się bez potrzeby w pustych pomieszczeniach. Timery zdefiniowane na dni tygodnia zapewniają, że oświetlenie jest aktywne tylko wtedy, gdy budynek jest użytkowany.
W połączeniu z czujnikami światła dziennego (daylight harvesting) harmonogramy pozwalają na dodatkową optymalizację – system automatycznie zmniejsza natężenie sztucznego światła, gdy poziom naturalnego oświetlenia jest wystarczający.
Komfort i przewidywalność
Oświetlenie, które włącza się samo przed rozpoczęciem pracy i stopniowo zmienia parametry w ciągu dnia, tworzy przewidywalne środowisko pracy. Pracownicy nie muszą pamiętać o sterowaniu oświetleniem. W obiektach hotelowych i gastronomicznych harmonogramy zapewniają spójną atmosferę bez angażowania personelu.
Funkcja fade time pozwala na płynne przejścia między scenami – oświetlenie nie zmienia się skokowo, co eliminuje dyskomfort wizualny.
Circadian lighting
Time-based scenes umożliwiają odwzorowanie naturalnego rytmu dobowego w oświetleniu wewnętrznym. System może stopniowo zmieniać temperaturę barwową i natężenie światła w ciągu dnia, korzystając ze scen typu Circadian dostępnych w aplikacji Casambi. Wyższa temperatura barwowa rano (np. 5000 K) wspiera koncentrację, a cieplejsze światło wieczorem (np. 2700 K) ułatwia relaks.
Przykłady zastosowań harmonogramów
Biuro
Typowa konfiguracja biurowa opiera się na timerach Weekday:
- 7:00 – timer włącza scenę „Poranek” z umiarkowaną jasnością (fade time 60 s)
- 8:30 – timer przełącza na scenę „Dzień roboczy” z pełną jasnością
- 17:30 – timer przełącza na scenę „Koniec dnia” ze zmniejszoną jasnością
- 19:00 – timer wyłącza oświetlenie
W strefach, gdzie pracownicy przebywają nieregularnie (sale konferencyjne, kuchnia), lepiej sprawdzą się time-based scenes wyzwalane czujnikami obecności – oświetlenie włącza się dopiero po wykryciu ruchu, a parametry jasności zależą od pory dnia.
Do takich zastosowań dobrze nadają się sterowniki CBU-ASD-LR-IP65/IK09 – obsługujące sterowanie 0-10 V / 1-10 V i współpracujące z czujnikami obecności.
Dom
W zastosowaniach domowych harmonogramy sprawdzają się w kilku scenariuszach:
- Poranna symulacja wschodu słońca – timer ustawiony na sunrise stopniowo zwiększa jasność i temperaturę barwową, naśladując naturalne oświetlenie
- Wieczorne wyciszenie – time-based scene redukuje jasność i obniża temperaturę barwową po 21:00
- Oświetlenie nocne – timer aktywuje delikatne podświetlenie korytarzy na godziny nocne (np. 23:00-6:00)
- Symulacja obecności – timery z różnymi godzinami włączania w poszczególnych strefach tworzą wrażenie zamieszkania podczas nieobecności domowników
Różnice między weekendami a dniami roboczymi konfiguruje się w timerach Weekday, przypisując odmienne scenariusze do wybranych dni tygodnia.
Obiekty handlowe
Sklepy i galerie handlowe korzystają z timerów zsynchronizowanych z godzinami otwarcia. Typowy harmonogram obejmuje:
- Scenę „Otwarcie” przed przyjściem klientów
- Scenę „Sprzedaż” z pełnym oświetleniem ekspozycyjnym
- Scenę „Sprzątanie” ze zredukowaną jasnością po zamknięciu
- Scenę „Zamknięte” z wyłączonym oświetleniem
W witrynach sklepowych czujniki obecności z time-based scenes mogą aktywować oświetlenie witryny, gdy ktoś przechodzi obok w godzinach nocnych – a wyłączać je po zadanym czasie bez ruchu.
W strefach handlowych z oprawami na szynoprzewodach DALI sprawdzą się bramy CBU-A2D-20-TRACK lub CBU-DA-100-TRACK, umożliwiające bezprzewodowe sterowanie oprawami DALI bez dodatkowego okablowania sterującego.
Muzea i galerie sztuki
Harmonogramy pozwalają ograniczyć czas ekspozycji cennych eksponatów na sztuczne oświetlenie. Timery Date sprawdzają się przy wydarzeniach specjalnych (wernisaże, noce muzeów), a timery Weekday zarządzają codziennym cyklem otwierania i zamykania sal ekspozycyjnych.
Harmonogramy a hierarchia sterowania Casambi
System Casambi stosuje hierarchię priorytetów (Control Hierarchy), która określa, które polecenie sterujące ma pierwszeństwo, gdy kilka poleceń dotyczy tej samej oprawy jednocześnie.
Poziomy priorytetów (od najwyższego do najniższego):
- Emergency
- Higher than manual
- Manual control (aplikacja, przełączniki, przyciski)
- Higher than automation
- Date timer z override presence
- Week timer z override presence
- Presence (czujniki)
- Date timer
- Day/Week timer
- Lowest priority automation
Co to oznacza w praktyce? Jeśli timer weekdayowy wyłączy oświetlenie o 19:00, ale pracownik ręcznie włączy światło przyciskiem (Manual control), ręczne ustawienie ma priorytet. Oświetlenie pozostanie włączone do następnego punktu czasowego w harmonogramie lub do momentu wygaśnięcia timeoutu sterowania manualnego (konfigurowalnego w ustawieniach sieci).
Timer z opcją Override presence zyskuje wyższy priorytet niż czujniki obecności – przydatne, gdy chcemy wymusić wyłączenie oświetlenia o określonej godzinie niezależnie od ruchu w pomieszczeniu. Wymaga to jednak ustawienia zarówno czasu Switches ON, jak i Switches OFF.
Timer może też mieć opcję Removes manual control, która przy aktywacji kasuje aktywne polecenia manualne – np. gdy rano o 8:00 timer powinien przejąć kontrolę nad oświetleniem niezależnie od tego, co ktoś ustawił ręcznie wieczorem.
Integracja z czujnikami i bramami
Czujniki obecności i światła dziennego
Połączenie harmonogramów z czujnikami tworzy system hybrydowy. Timery definiują podstawowe ramy czasowe (np. oświetlenie aktywne 7:00-19:00), a czujniki odpowiadają za reakcję na faktyczną obecność ludzi w pomieszczeniu.
Casambi obsługuje trzy tryby czujników: Presence (włączenie przy wykryciu ruchu), Presence/Absence (włączenie przy ruchu + przełączenie na scenę „standby” po ustaniu ruchu) oraz Absence (automatyczne wyłączenie po braku obecności, ale ręczne włączanie). Sieci Evolution obsługują do 30 czujników sterujących jedną oprawą, sieci Classic – do 10.
Czujniki światła dziennego (daylight sensors) uzupełniają automatykę czasową, dostosowując jasność oświetlenia do warunków naturalnych. Konfiguracja obejmuje ustawienie czułości i tolerancji sensora oraz kalibrację względem rzeczywistego poziomu lux na powierzchni roboczej.
Bramy Casambi (gateways)
Bramy umożliwiają zdalny dostęp do sieci Casambi przez internet. Dzięki bramie administrator może modyfikować timery i sceny bez fizycznej obecności w obiekcie.
Casambi Cloud Gateway łączy się z internetem przez Ethernet lub WiFi. Musi być zasilany i znajdować się w zasięgu Bluetooth sieci, dla której pełni rolę bramy. Alternatywnie funkcję gateway może pełnić smartfon lub tablet z aplikacją Casambi, pod warunkiem stałego zasilania, połączenia z internetem i zasięgu BT.
Poprzez Casambi Cloud API (REST API + WebSocket) bramy umożliwiają integrację z systemami BMS i aplikacjami trzecich stron – zdalne monitorowanie sieci, odczyt danych z czujników, diagnostykę i sterowanie.
W instalacjach wymagających zdalnego zarządzania rekomendujemy bramę CBU-CAP-LTE-IP54 z łącznością LTE, szczególnie przydatną w lokalizacjach bez stałego dostępu do sieci WiFi.
Przełączniki i interfejsy
Przełączniki Casambi pozwalają użytkownikom na ręczną interwencję niezależnie od aktywnych harmonogramów. Sterowanie manualne (Manual control) ma wyższy priorytet niż timery w hierarchii sterowania, więc użytkownik zawsze może zmienić oświetlenie fizycznym przyciskiem. System automatycznie powróci do harmonogramu w następnym zaplanowanym punkcie czasowym.
Przełączniki CBU-M22-2P-IP65 i CBU-M22-4P-IP65 oferują konfigurowalny interfejs – przyciski można przypisać do aktywacji scen, cyklicznego przełączania scenariuszy lub sterowania grupami opraw.
Konfiguracja krok po kroku
Tworzenie timera
- Otwórz aplikację Casambi → zakładka More → Timers
- Wybierz Edit (prawy górny róg), następnie + (lewy górny róg)
- Skonfiguruj Switches ON – ustaw czas włączenia (godzina, dni tygodnia, data lub sunrise/sunset)
- Skonfiguruj Switches OFF – ustaw czas wyłączenia lub wybierz After i podaj czas trwania sceny
- W sekcji Add a scene wybierz scenę oświetleniową
- Ustaw Fade time – czas, w jakim oprawy osiągną docelową jasność
- Aktywuj timer przyciskiem Enabled i potwierdź wybierając Done
Po zapisaniu timera możesz go skopiować opcją Save as copy – przydatne, gdy potrzebujesz kilku timerów z podobną konfiguracją.
Aby timer korzystał z czasu wschodu i zachodu słońca, włącz wcześniej lokalizację sieci w ustawieniach (Network setup → Location).
Tworzenie time-based scene
- Otwórz zakładkę Scenes → Edit → +
- Nadaj scenie nazwę i wybierz Add a time-based scene
- Skonfiguruj pierwszy warunek (condition): ustaw przedział czasowy i przypisz scenę z pożądanym poziomem jasności
- Dodaj drugi warunek (Add a condition) i skonfiguruj go analogicznie
- Opcjonalnie dodaj kolejne warunki
- Potwierdź przyciskiem Done
Przed rozpoczęciem tworzenia time-based scene musisz mieć już utworzone sceny podstawowe (Basic scenes) – time-based scene korzysta z nich jako budulców.
Testowanie i kopie zapasowe
Po skonfigurowaniu harmonogramów uruchom każdy timer i time-based scene w trybie próbnym. Sprawdź, czy przejścia między scenami są płynne i czy fade time daje oczekiwany efekt.
Casambi automatycznie tworzy snapshoty konfiguracji sieci (do 50 zapisów), a ręczne backupy można wykonać przez Network history → Create a new backup. Backupy przechowywane są w chmurze Casambi i pozwalają przywrócić konfigurację w przypadku błędu.
Dobór sprzętu do harmonogramów
Harmonogramy wykonywane są przez sterowniki Casambi zainstalowane w sieci – to one przechowują lokalne kopie ustawień i realizują polecenia nawet bez połączenia ze smartfonem.
Przy wyborze sterowników zwróć uwagę na:
Typ sterowania – zależy od tego, jak sterownik komunikuje się z oprawami oświetleniowymi. Sterowniki 0-10 V (np. CBU-ASD-LR-IP65/IK09) nadają się do prostego dimmingu. Bramy DALI (np. CBU-A2D-20-TRACK lub CBU-1032-70-TRACK) zapewniają dwukierunkową komunikację z oprawami DALI/DALI-2. Sterowniki przekaźnikowe (np. CBU-2RL-FEED i CBU-2REL-240-FEED) służą do prostego włączania i wyłączania obwodów.
Moc wyjściowa – sterownik musi obsługiwać łączne obciążenie podłączonych opraw. Zachowaj rezerwę mocy na poziomie 20-30%.
Środowisko instalacji – w lokalizacjach narażonych na wilgoć lub pył wybieraj modele z odpowiednią klasą ochrony IP (np. CBU-ASD-LR z IP65 i IK09).
Sieć Evolution vs Classic – jeśli planujesz instalację z więcej niż 127 urządzeniami, potrzebujesz firmware Evolution (do 250 urządzeń). Evolution oferuje też dodatkowe funkcje, w tym obsługę czujników bateryjnych i rozbudowane opcje dostępu.
