Bezprzewodowe sterowanie oświetleniem Bluetooth w technologii Casambi opiera się na sieci mesh, w której zasięg komunikacji zależy od rozmieszczenia urządzeń, materiałów budowlanych i wybranego trybu radiowego. Ten poradnik wyjaśnia, jak działa sieć mesh Casambi, jakie tryby sieci są dostępne i jak zaplanować instalację, aby pokrycie było stabilne w całym obiekcie.
Casambi wykorzystuje Bluetooth Low Energy (BLE) do komunikacji między urządzeniami. Każde zasilane urządzenie w sieci – sterownik, czujnik, przekaźnik – pełni funkcję węzła mesh i przekazuje sygnał do sąsiednich węzłów. Dzięki temu wiadomości mogą dotrzeć do odległych punktów instalacji nawet wtedy, gdy nadajnik i odbiornik nie mają bezpośredniego zasięgu radiowego.
Taka rozproszona architektura oznacza brak pojedynczego punktu awarii. Każdy węzeł przechowuje kopię zapasową konfiguracji całej sieci, co przyspiesza komunikację i zwiększa odporność systemu na uszkodzenia pojedynczych urządzeń. Jeśli jeden węzeł przestanie działać, sygnał zostanie automatycznie przekierowany przez inne węzły.
Rzeczywisty zasięg komunikacji między węzłami zależy przede wszystkim od materiałów i przeszkód w otoczeniu urządzeń. Oprawa w metalowej obudowie będzie miała krótszy zasięg niż identycznie wyglądająca oprawa wykonana z tworzywa sztucznego. Dlatego planowanie rozmieszczenia węzłów i testy w terenie (pomiary RSSI) są kluczowe dla uzyskania stabilnego pokrycia.
Tryby sieci – wpływ na zasięg i wydajność
Podczas tworzenia sieci Casambi należy wybrać jeden z trzech trybów radiowych. Tryb określa prędkość transmisji, potencjalny zasięg komunikacji i rekomendowaną gęstość urządzeń. Wyboru trybu dokonuje się jednokrotnie – zmiana trybu sieci po jej utworzeniu nie jest możliwa.
Better Performance (2 Mbit/s) – domyślny tryb dla sieci Classic i Evolution. Zoptymalizowany pod większe instalacje wewnętrzne z intensywnym ruchem danych. Zapewnia najwyższą przepustowość kosztem mniejszego zasięgu komunikacji w porównaniu z trybem Balanced.
Balanced (1 Mbit/s) – tryb zoptymalizowany dla małych i średnich instalacji wewnętrznych z umiarkowanym ruchem danych. Rekomendowana liczba węzłów: do 125.
Long Range (0,5 Mbit/s) – tryb zoptymalizowany dla małych i średnich instalacji zewnętrznych z niskim ruchem danych. Rekomendowana liczba węzłów: do 60. Oferuje zwiększony zasięg komunikacji w porównaniu z trybem Balanced. Tryb Long Range jest dostępny wyłącznie w sieciach Evolution i wymaga urządzeń z modułem CBM-003 obsługującym Bluetooth 5.0 Long Range.
Który tryb wybrać? Dla typowego biura lub obiektu komercyjnego z wieloma oprawami i czujnikami sprawdzi się Better Performance. Balanced to dobry wybór dla mniejszych wnętrz, gdzie zależy na nieco większym zasięgu między węzłami. Long Range jest przeznaczony dla instalacji zewnętrznych – np. oświetlenia parkingów, fasad czy terenów zielonych – gdzie odległości między oprawami są większe, a ruch danych niższy.
Limity urządzeń w sieci Casambi
Maksymalna liczba urządzeń w jednej sieci zależy od typu firmware:
Sieci Evolution – do 250 urządzeń Casambi. Optymalna liczba zależy od wybranego trybu sieci i charakterystyki instalacji. Sieci wykorzystujące czujniki obecności generują więcej ruchu danych niż sieci z samymi przełącznikami. Sterowanie światłem dziennym w trybie Closed loop zużywa więcej zasobów sieciowych niż tryb Open loop. Pobieranie danych D4i ze sterowników DALI znacząco obciąża zasoby sieciowe.
Sieci Classic – do 127 urządzeń. Firmware Classic jest w trybie maintenance i otrzymuje wyłącznie poprawki błędów. Nowe funkcje są rozwijane tylko dla Evolution.
Nie ma limitu liczby sieci w jednym obiekcie. Jeśli projekt wymaga więcej niż 250 urządzeń, można utworzyć kilka niezależnych sieci Evolution.
Strategie zwiększania pokrycia sieci mesh
Rozmieszczenie węzłów
Każde zasilane urządzenie Casambi pełni funkcję retransmitera sygnału. Im gęściej rozmieszczone są węzły, tym więcej redundantnych tras komunikacji powstaje w sieci. Przy planowaniu rozmieszczenia warto kierować się kilkoma zasadami:
Instaluj węzły wzdłuż korytarzy i głównych ciągów komunikacyjnych, aby zapewnić ciągłość łańcucha mesh. Unikaj umieszczania urządzeń w metalowych obudowach zamkniętych lub za dużymi przeszkodami metalowymi (szafy sterownicze, konstrukcje stalowe), które tłumią sygnał radiowy. W strefach o słabszym sygnale dodaj węzły pośrednie – mogą to być sterowniki podłączone do opraw, które i tak wymagają sterowania. Przed finalną instalacją wykonaj pomiary siły sygnału (RSSI) za pomocą aplikacji Casambi, aby zweryfikować pokrycie i zidentyfikować martwe strefy.
Dobór sterowników
Wybór odpowiedniego sterownika wpływa nie tylko na funkcjonalność sterowania, ale też na zasięg sieci – każdy sterownik rozszerza mesh o kolejny węzeł. W ofercie Lightworks dostępne są sterowniki dopasowane do różnych typów instalacji:
Dla opraw ze sterownikami DALI: bramy DALI takie jak CBU-A2D-20-TRACK (do 20 adresów DALI) lub CBU-DA-100-TRACK (do 100 adresów DALI) pozwalają włączyć istniejące oprawy DALI do sieci Casambi.
Dla opraw ze sterownikami analogowymi (0-10 V / 1-10 V): sterownik CBU-ASD-LR-IP65/IK09 oferuje klasę ochrony IP65/IK09, co czyni go odpowiednim do wymagających warunków – hal produkcyjnych, parkingów czy instalacji zewnętrznych.
Dla przekaźników i obwodów przełączających: moduły CBU-2RL-FEED (dwa kanały przekaźnikowe) i CBU-2REL-240-FEED umożliwiają bezprzewodowe sterowanie obwodami oświetleniowymi.
Częstotliwości radiowe
Podczas tworzenia sieci aplikacja automatycznie przypisuje dwie częstotliwości komunikacyjne. Można je zmienić ręcznie, jeśli zachodzi potrzeba uniknięcia konkretnych częstotliwości – na przykład na życzenie działu IT klienta. Sieci Casambi pracują na kanałach częstotliwościowych, które nie zakłócają standardowych kanałów Bluetooth. Zmiana częstotliwości, podobnie jak trybu sieci, nie jest możliwa po utworzeniu sieci.
Zdalny dostęp – Casambi Cloud Gateway
Standardowo sieć Casambi działa autonomicznie i nie wymaga połączenia z internetem. Urządzenia komunikują się ze sobą przez Bluetooth, a konfiguracja i sterowanie odbywają się lokalnie przez aplikację mobilną.
Dodanie bramki Cloud Gateway umożliwia zdalny dostęp do sieci przez internet. Bramka musi być zasilana i znajdować się w zasięgu Bluetooth sieci, dla której pełni funkcję bramy. Gateway oferuje połączenie przez Ethernet lub Wi-Fi. Po skonfigurowaniu umożliwia zdalne sterowanie oświetleniem z dowolnego miejsca przez aplikację Casambi, a także integrację z systemami BMS przez Casambi Cloud API.
Alternatywnie, funkcję bramy może pełnić smartfon lub tablet z aplikacją Casambi, pod warunkiem stałego zasilania, połączenia z internetem i pozostawania w zasięgu Bluetooth sieci. Aby korzystać z bramki, sieć musi być udostępniona w trybie Administrator only lub Password protected.
W ofercie Lightworks dostępna jest bramka CBU-CAP-LTE-IP54 z łącznością LTE i klasą ochrony IP54 – rozwiązanie dla obiektów, gdzie połączenie Wi-Fi lub Ethernet nie jest dostępne w miejscu instalacji.
Integracja z aplikacją Casambi
Aplikacja Casambi (dostępna bezpłatnie w App Store i Google Play) służy zarówno do konfiguracji systemu podczas uruchomienia, jak i do codziennego sterowania oświetleniem. Aplikacja współpracuje z urządzeniami iOS i Android.
Za pomocą aplikacji można tworzyć sceny świetlne (do 255 scen w jednej sieci), grupować oprawy, programować harmonogramy czasowe (Calendar & Timer), konfigurować sterowanie w oparciu o wschody i zachody słońca, regulować natężenie światła i temperaturę barwową, monitorować stan urządzeń w czasie rzeczywistym oraz konfigurować czujniki obecności i światła dziennego (daylight harvesting).
Funkcja Gallery pozwala wgrać zdjęcie pomieszczenia lub rzut architektoniczny i oznaczyć na nim pozycje opraw – sterowanie odbywa się wtedy przez dotykanie opraw bezpośrednio na planie.
Korzyści z bezprzewodowej sieci mesh w oświetleniu
Bezprzewodowy charakter sieci Casambi ogranicza konieczność prowadzenia dedykowanego okablowania sterującego. Sterowniki montowane bezpośrednio przy oprawach lub na szynie DIN komunikują się drogą radiową, co upraszcza instalację i skraca czas uruchomienia – szczególnie przy modernizacjach istniejących obiektów, gdzie ciągnięcie nowych tras kablowych byłoby kosztowne lub technicznie trudne.
System oferuje funkcje optymalizacji zużycia energii: automatyczne wyłączanie oświetlenia przez czujniki obecności, harmonogramy godzinowe, sterowanie mocą w zależności od poziomu światła dziennego (daylight harvesting) oraz sterowanie cykliczne (circadian control), które dopasowuje temperaturę barwową do pory dnia.
Sieci Evolution vs. Classic – porównanie
Sieci Evolution to aktualnie rozwijany typ sieci Casambi, oferujący szerszy zestaw funkcji w porównaniu z Classic:
Evolution obsługuje do 250 urządzeń (Classic: 127), udostępnia tryb Long Range dla instalacji zewnętrznych, oferuje rozszerzone poziomy uprawnień użytkowników (User, Manager, Administrator), obsługuje dodatkowe produkty – m.in. bezprzewodowe czujniki bateryjne, urządzenia EnOcean, sterowanie kolorem XY dla opraw DALI8 – oraz posiada zakładkę Performance & Security do monitorowania wydajności sieci.
Sieci Classic są w trybie maintenance i otrzymują wyłącznie poprawki błędów. Wszystkie nowe funkcje Casambi są rozwijane wyłącznie dla Evolution. Migracja z Classic do Evolution jest możliwa, ale wymaga, aby wszystkie urządzenia w sieci były kompatybilne z firmware Evolution.
