Bezprzewodowe sterowanie oświetleniem Casambi to technologia, która łączy cele zrównoważonego rozwoju z codziennym komfortem użytkowników budynków. System oparty na protokole Bluetooth Low Energy (BLE) i topologii mesh pozwala ograniczać zużycie energii na oświetlenie, jednocześnie tworząc warunki świetlne dostosowane do rytmu dobowego człowieka.
Budynki odpowiadają za około 40% globalnego zużycia energii i blisko 33% emisji gazów cieplarnianych. Sposób, w jaki oświetlamy przestrzenie, ma bezpośredni wpływ na te liczby. Inteligentne systemy sterowania oświetleniem – wykorzystujące czujniki obecności, daylight harvesting i adaptacyjne ściemnianie – pozwalają ograniczyć koszty oświetlenia o 50-60% w porównaniu z instalacjami bez automatyki (dane: US Department of Energy, Building Performance Institute Europe).
Jednocześnie rośnie świadomość wpływu światła na zdrowie. Norma EN 12464-1 coraz silniej akcentuje zmienność parametrów oświetlenia i kontrolę ze strony użytkownika. Systemy certyfikacji budynków – WELL, BREEAM i LEED – stawiają konkretne wymagania dotyczące oświetlenia cyrkadialnego, kontroli olśnienia i indywidualnej regulacji światła w strefach pracy.
- Jak Casambi wspiera efektywność energetyczną
- Wellbeing – wpływ oświetlenia na zdrowie i komfort
- Certyfikacje zielonych budynków – gdzie Casambi pomaga zdobywać punkty
- Integracja z systemami zarządzania budynkiem (BMS)
- Casambi w modernizacji istniejących budynków
- Ekosystem Casambi Ready – swoboda doboru opraw
- FAQ
Jak Casambi wspiera efektywność energetyczną
Casambi umożliwia wdrożenie kilku uzupełniających się strategii oszczędzania energii w ramach jednej bezprzewodowej sieci mesh.
Daylight harvesting – wykorzystanie światła dziennego
Czujniki natężenia oświetlenia (lux sensory) mierzą dostępność światła naturalnego i automatycznie redukują moc opraw, gdy światło dzienne jest wystarczające. W aplikacji Casambi dostępne są tryby open loop i closed loop daylight control – wybór zależy od charakterystyki pomieszczenia i pozycji czujnika.
Według danych z whitepapera Casambi Retrofit and Refurbishment, sam daylight harvesting pozwala ograniczyć zużycie energii na oświetlenie nawet o 60%.
Detekcja obecności i planowanie czasowe
Czujniki ruchu i obecności (presence/absence detection) wyłączają lub ściemniają oświetlenie w strefach, w których nikt nie przebywa. Harmonogramy czasowe pozwalają definiować sceny dla różnych pór dnia – np. pełne oświetlenie w godzinach pracy, redukcja po godzinach, wyłączenie w nocy.
Połączenie detekcji obecności z daylight harvesting daje oszczędności rzędu 49-63% na kosztach oświetlenia – to efekt kumulacji obu strategii.
Do budowy systemu opartego na czujnikach obecności i natężenia światła dobrze sprawdzają się sterowniki CBU-ASD-LR-IP65/IK09, zaprojektowane z myślą o instalacjach wymagających podwyższonej odporności na warunki zewnętrzne (klasa IP65, odporność na uderzenia IK09).
Task tuning – dostosowanie poziomu oświetlenia do funkcji strefy
Casambi pozwala ustawić optymalny poziom oświetlenia dla poszczególnych stref – korytarz nie wymaga takiego samego natężenia jak stanowisko pracy biurowej. Task tuning redukuje nadmierne oświetlanie (over-illumination) i zmniejsza zużycie energii tam, gdzie pełna moc nie jest potrzebna.
Redukcja okablowania – mniejszy ślad węglowy instalacji
Bezprzewodowa architektura Casambi eliminuje potrzebę dedykowanego okablowania sterującego. W jednym z udokumentowanych wdrożeń (modernizacja biurowca o powierzchni 4 400 m² w Niemczech) uniknięto użycia 3 552 metrów przewodów 1,5 mm², co przełożyło się na redukcję embodied carbon o 2 630 kg CO₂ eq – odpowiednik rocznej absorpcji CO₂ przez 125 dojrzałych drzew.
To szczególnie istotne przy modernizacji istniejących budynków, gdzie prowadzenie dodatkowych tras kablowych wiąże się z kosztami, ingerencją w konstrukcję i czasem przestoju.
Wellbeing – wpływ oświetlenia na zdrowie i komfort
Światło wpływa na fizjologię człowieka – reguluje rytm cyrkadialny, poziom czujności w ciągu dnia i jakość snu. Coraz więcej badań potwierdza, że parametry oświetlenia w miejscu pracy bezpośrednio przekładają się na produktywność i samopoczucie.
W badaniach cytowanych przez WELL Building Institute co trzeci pracownik biurowy wskazuje dostęp do komfortowego oświetlenia (pod względem intensywności i barwy) jako istotny czynnik wpływający na codzienne zdrowie. Oświetlenie zajmuje drugie miejsce (po jakości powietrza) wśród aspektów najbardziej wpływających na wydajność pracy.
Oświetlenie cyrkadialne (Human Centric Lighting)
Aplikacja Casambi umożliwia tworzenie spersonalizowanych profili cyrkadialnych (Circadian profiles) dla opraw typu tuneable white. Temperatura barwowa zmienia się automatycznie w ciągu dnia – chłodniejsze, pobudzające światło rano i w godzinach szczytu, cieplejsze wieczorem, wspierające relaksację.
Profile mogą być konfigurowane osobno dla każdego miesiąca lub sezonu, naśladując naturalną zmienność światła dziennego w różnych porach roku. Do realizacji profili cyrkadialnych konieczne są oprawy z regulacją temperatury barwowej (tuneable white) sterowane np. przez bramy DALI CBU-A2D-20-TRACK lub CBU-DA-100-TRACK.
Kontrola indywidualna – użytkownik decyduje o swoim świetle
Standard WELL w wersji 2.0 wymaga zapewnienia użytkownikom możliwości regulacji oświetlenia otoczenia. Casambi realizuje to na kilka sposobów: przez bezprzewodowe przełączniki (np. CBU-M22-2P-IP65 lub CBU-M22-4P-IP65), przez aplikację mobilną lub przez dedykowane panele ścienne z ekosystemu Casambi Ready.
Daje to projektantom elastyczność – mogą oferować pełną automatykę z możliwością ręcznego nadpisania przez użytkownika, co jest jednym z wymogów certyfikacji BREEAM (kategoria Visual Comfort) i LEED (Indoor Environmental Quality).
Certyfikacje zielonych budynków – gdzie Casambi pomaga zdobywać punkty
Trzy główne systemy certyfikacji budynków stawiają wymagania dotyczące oświetlenia, które system Casambi adresuje.
WELL Building Standard (v2.0) – wymaga m.in. oświetlenia cyrkadialnego, kontroli olśnienia, daylightingu i indywidualnej kontroli oświetlenia dla użytkowników. Casambi wspiera te wymagania przez profile cyrkadialne, daylight harvesting i bezprzewodowe przełączniki.
BREEAM – w kategorii Energy (Ene 01, Ene 02) punktuje strategie oszczędzania energii na oświetleniu i monitoring zużycia. W kategorii Pollution (Pol 04) wymaga redukcji zanieczyszczenia światłem w porze nocnej – Casambi realizuje to przez sceny czasowe wyłączające oświetlenie zewnętrzne w godzinach 23:00-07:00 i adaptacyjne ściemnianie oparte na detekcji obecności.
LEED – w kategorii Indoor Environmental Quality (EQ) wymaga detekcji obecności, automatycznej kontroli światła dziennego, kontroli olśnienia i strefowych systemów sterowania. Casambi jako system wielostrefowy z obsługą czujników obecności i daylightingu bezpośrednio adresuje te wymagania.
Integracja z systemami zarządzania budynkiem (BMS)
Casambi integruje się z systemami BMS za pośrednictwem Cloud API (REST API + WebSocket) – wymaga to zastosowania bramy sieciowej (cloud gateway), np. CBU-CAP-LTE-IP54. Brama musi być zasilona i znajdować się w zasięgu Bluetooth sieci Casambi, a jednocześnie mieć połączenie z internetem.
Alternatywnie, w ekosystemie Casambi dostępne są bramy Ethernet umożliwiające integrację z BMS lokalnie – bez przesyłania danych do chmury. To rozwiązanie dla obiektów, w których dane nie mogą opuszczać budynku.
Integracja pozwala na synchronizację oświetlenia z innymi systemami budynkowymi (HVAC, wentylacja, kontrola dostępu). Oświetlenie może reagować na zdarzenia z BMS – np. alarm pożarowy wymusza maksymalną jasność, a sygnał z karty hotelowej aktywuje scenę powitalną.
Warto podkreślić: BACnet i inne protokoły przemysłowe nie są natywnie obsługiwane przez Casambi. Integracja z nimi odbywa się przez bramy i API z ekosystemu partnerskiego lub przez moduły relay z wejściami przełącznikowymi sterowanymi przez BMS.
Casambi w modernizacji istniejących budynków
Trzy czwarte budynków, które będą użytkowane w 2050 roku, już stoi. Według Międzynarodowej Agencji Energii 50% istniejących budynków musi przejść modernizację energetyczną do 2040 roku, aby osiągnąć cele Porozumienia Paryskiego.
Bezprzewodowa architektura Casambi jest szczególnie korzystna w retrofitach – nie wymaga kucia ścian, prowadzenia tras kablowych ani ingerencji w istniejącą instalację elektryczną. Oprawy z wbudowanym modułem Casambi Ready lub wyposażone w sterowniki CBU-R3000-FEED podłącza się do istniejącego zasilania, a konfiguracja odbywa się przez aplikację mobilną.
W przypadku budynków z istniejącą instalacją DALI, bezprzewodowe bramy DALI Casambi (np. CBU-1032-70-TRACK) pozwalają rozszerzyć system przewodowy o bezprzewodowe sterowanie – bez wymiany istniejącej infrastruktury.
BBC zainstalowało system Casambi w dziewięciu swoich budynkach w Wielkiej Brytanii, w tym w ośmiopiętrowym Broadcasting House w Londynie. Instalacja odbywała się w godzinach wieczornych – każda strefa musiała być gotowa do pracy następnego ranka. Łącznie wdrożono ponad 10 000 węzłów Casambi z czujnikami obecności, daylightingiem i bezprzewodowymi przełącznikami EnOcean.
Ekosystem Casambi Ready – swoboda doboru opraw
Casambi opiera się na otwartej architekturze ekosystemowej. W ekosystemie dostępnych jest ponad 1 000 produktów Casambi Ready – opraw, driverów, czujników, przełączników i modułów sterujących od wiodących producentów oświetlenia na świecie.
Dzięki temu projektanci nie są ograniczeni do jednego dostawcy opraw. Mogą łączyć produkty różnych marek w jednej sieci mesh – każdy produkt Casambi Ready jest w 100% kompatybilny z pozostałymi, ponieważ wszystkie urządzenia w sieci pracują na tym samym firmware.
Aktualizacje firmware odbywają się bezprzewodowo (over-the-air), co oznacza, że system zyskuje nowe funkcje bez fizycznej ingerencji w instalację.
Lightworks to oficjalny Value-Added Reseller Casambi w Polsce z certyfikatami Sales, Service, Training i Commissioning Partner. Jeśli planujecie projekt oświetleniowy z uwzględnieniem efektywności energetycznej, wellbeingu lub certyfikacji budynkowej – skontaktujcie się z nami: tel. +48 514 327 427, e-mail: hello@lightworks.com.pl.
