Centrum Sztuki Wspolczesnej CSW w Toruniu – 1000 Wezlow Casambi dla Swiatowej Klasy Galerii

Wyzwanie

Centrum Sztuki Wspólczesnej w Toruniu od 2024 roku funkcjonuje jako nowoczesny, dynamiczny ośrodek wystawienniczy na światowym poziomie. Specyfika instytucji polega na jednoczesnym prezentowaniu 4-5 różnych ekspozycji w danym momencie, każda z nich wymagająca unikalnego i precyzyjnie dostosowanego oświetlenia.

Dotychczasowy system zarządzania oświetleniem, oparty na konwencjonalnych włącznikach, okazał się niewystarczający. Po roku funkcjonowania stało się jasne, że statyczne ustawienia nie potrafią odpowiedzieć na dynamiczne potrzeby rotacyjnych wystaw sztuki współczesnej. Zmiana każdej ekspozycji wymagała zaangażowania personelu technicznego i czasochłonnych prac dostosowawczych, a o intuicyjnym sterowaniu dla kuratorów nie mogło być mowy.

Dodatkowym wyzwaniem była konieczność modernizacji bez całkowitego przebudowania infrastruktury oświetleniowej. Budynek CSW dysponował 100 istniejącymi oprawami Zumtobel z halogenowymi źródłami światła, które mogły być zoptymalizowane, oraz wymagał 850 nowych opraw z zaawansowanymi możliwościami sterowania. Integracja tych dwóch grup urządzeń w jeden, spójny ekosystem stanowiła znaczące zadanie techniczne.

Instytucja szukała rozwiązania, które byłoby:

• Skalowalne – zdolne do obsługi 1000 węzłów Casambi w rozproszonej przestrzeni galerii
• Intuicyjne – dostępne dla personelu i kuratorów bez specjalistycznego przeszkolenia
• Efektywne kosztowo – umożliwiające retrofit istniejących opraw zamiast pełnej wymiany
• Zrównoważone – wspierające cele instytucji w zakresie zrównoważonego rozwoju i redukcji emisji CO2

Rozwiązanie

Lightworks Polska – oficjalny Value-Added Reseller Casambi na polskim rynku od 2019 roku – zaproponował kompleksowe rozwiązanie oparte na bezprzewodowej technologii Bluetooth Low Energy Mesh. Koordynatorami projektu byli Mateusz Janowski i Kamil Kilian z zespołu Lightworks, wspierani przez producenta opraw KEREN.

Architektura Systemu

Projekt zakładał budowę 5 dedykowanych sieci Casambi, które pozwalały na niezależne zarządzanie oświetleniem w poszczególnych strefach galerii, przy jednoczesnej możliwości centralnej koordynacji. Architektura ta zapewniała redundancję i niezawodność – krytyczne cechy dla instytucji artystycznej, gdzie przerwy w oświetleniu mogą zakłócić doświadczenie zwiedzających.

Komponenty Wdrożenia

1. Nowe Oprawy Oświetleniowe (850 sztuk)

Wszystkie nowe oprawy oświetleniowe zostały wyposażone w:

• Bezprzewodową kontrolę shuttera/zaciemniania
• Integrowane moduły sterowania Casambi
• Soczewki optyczne zapewniające precyzyjny kierunek światła
• Wysoką reprodukcję barw (CRI >95), krytyczną dla wiernego odwzorowania dzieł sztuki
• Możliwość regulacji temperatury barwowej dla optymalizacji percepcji kolorów

2. Retrofit Istniejących Opraw (100 sztuk)

Dla istniejących 100 opraw Zumtobel z halogenowymi źródłami światła zastosowano moduły CBU-TED – inteligentne kontrolery retrofit Casambi. To rozwiązanie umożliwiło:

• Bezprzewodowe sterowanie starszą infrastrukturą bez przebudowy instalacji
• Utrzymanie inwestycji już dokonanej w istniejące oprawy
• Upcycling – redukcję e-waste i wspieranie celów zrównoważonego rozwoju CSW

3. Systemy Sensoryczne i Automatyzacji

Instalacja obejmowała integrację:

• Czujników ruchu (PIR) – automatyczne dostosowywanie oświetlenia w zależności od prezencji zwiedzających
• Czujników światła dziennego – optymalizacja nasycenia sztucznego oświetlenia w oparciu o naturalny przychód światła
• Timerów – zaprogramowanych scenariuszy czasowych dla różnych pór dnia
• Tabletów – interfejsu dla kuratorów i personelu technicznego

Szczegółowe informacje o sensoryce dostępne są w dokumentacji czujniki Casambi.

4. Zdalna Administracja i Dostęp

Moduł CBU-Gateway umożliwił dostęp do systemu spoza siedziby CSW, co okazało się szczególnie cenne dla:

• Zdalnego wsparcia technicznego
• Szybkiego reagowania na problemy bez fizycznej obecności na terenie
• Optymalizacji parametrów oświetlenia w oparciu o dane rzeczywiste
• Redukcji czasochłonnych wizyt serwisowych, co przełoża się na redukcję emisji CO2

Więcej informacji: gateway Casambi oraz Casambi Cloud.

Scenariusze Oświetleniowe

System skonfigurowano w oparciu o koncepcję scenariuszy świetlnych dedykowanych dla każdego typu ekspozycji:

• Scenariusz malarstwa współczesnego – kontrola temperatury barwowej 5000-5500K, ściemnianie do 40% dla wrażliwych dzieł
• Scenariusz rzeźby i obiektów 3D – oświetlenie kierunkowe z akcentami, temperatura 4000K
• Scenariusz instalacji wideo/multimedialnych – pełna moc, zmienne temperatury w zależności od zawartości
• Scenariusz przechodzenia (komunikacyjny) – automatyczne dostosowanie do ruchu ze zmiennym ściemnianiem
• Scenariusz energooszczędny (nocy) – minimalny poziom oświetlenia dla bezpieczeństwa i konserwacji

Szczegółowe wskazówki dotyczące scenariuszy świetlnych znajdują się w artykule daylight scene.

Realizacja i Wdrożenie

Faza Planowania i Projektu

Lightworks przeprowadziła szczegółowy audyt istniejącej infrastruktury oświetleniowej CSW. Specyfikacja techniczna uwzględniała:

• Rozkład geometryczny 1000 węzłów w przestrzeni galerii
• Analiza propagacji sygnału BLE w architekturze budynku
• Identyfikacja optymalnych lokalizacji dla repeaterów sieci
• Przygotowanie dokumentacji dla pracowników CSW

Mateusz Janowski, Lightworks:

Obiekt gości rotacyjne wystawy z 4-5 różnymi ekspozycjami w danym momencie, każda wymagająca unikalnego ustawienia oświetlenia. Casambi okazał się idealnym rozwiązaniem dzięki efektywności kosztowej, unikalnym funkcjom sterowania i intuicyjnemu interfejsowi.

Faza Dystrybucji

Lightworks wybrała kompetentnych partnerów dla dostarczenia komponentów:

• KEREN – producent nowych opraw oświetleniowych zapewniający najwyższą jakość
• Zumtobel – dostawca opraw, dla których przygotowano rozwiązania retrofit
• Producenci modułów sterowniczych i sensoryki Casambi

Faza Wdrożenia i Uruchomienia

Wdrożenie systemu 1000 węzłów Casambi wymagało precyzyjnego harmonogramu, aby nie przerwać codziennej działalności galerii:

1. Instalacja fizykalna – montaż nowych opraw (850 sztuk) i integracja modułów CBU-TED w istniejących oprawach (100 sztuk)
2. Konfiguracja sieci BLE Mesh – zestawienie 5 dedykowanych sieci, testowanie zasięgu i niezawodności
3. Programowanie scenariuszy – definiowanie 5+ scenariuszy świetlnych dla różnych typów ekspozycji
4. Integracja sensoryki – kalibracja czujników ruchu i światła dziennego
5. Szkolenie personelu – briefing dla kuratorów i pracowników technicznych CSW
6. Testowanie wytrzymałościowe – weryfikacja systemu w warunkach pełnego obciążenia

Wsparcie w fazie konfiguracji udzielono poprzez commissioning tools.

Konserwacja i Wsparcie Zdalne

Po wdrożeniu Lightworks zapewniła:

• Monitoring systemu – ciągłe śledzenie stanu 1000 węzłów
• Wsparcie projektowe OEM – konsultacje dotyczące retrofit CBU do istniejących opraw
• Aktualizacje oprogramowania – wdrażanie ulepszeń i poprawek bezpieczeństwa
• Poradę techniczną – asystencja dla personelu CSW w zarządzaniu systemem

Rezultaty

Efektywność Operacyjna

Po pełnym wdrożeniu system pozwolił na:

• Niezależne zarządzanie 4-5 ekspozycjami jednocześnie – każda z unikalnym profilem oświetleniowym
• Zmianę scenariuszy w minuty – zamiast godzin wymaganych wcześniej
• Automatyzację rutynowych zadań – czujniki ruchu i światła dziennego dostosowują oświetlenie bez interwencji personelu
• Intuicyjną obsługę – kurators mogą tworzyć scenariusze bez technicznych umiejętności

Zrównoważony Rozwój

Mateusz Janowski, Lightworks:

Poprzez ten projekt obiekt poprawił swoje referencje zrównoważonego rozwoju – upcycling 100 opraw, retrofit Casambi do istniejących produktów, czujniki światła i ruchu dla oszczędności energii.

Konkretne korzyści ekologiczne:

• Upcycling 100 opraw – zamiast pełnej wymiany, istniejące oprawy modernizowano modułami CBU-TED, redukując e-waste
• Oszczędność energii – szacunkowa redukcja zużycia energii o 45-55% dzięki automatyzacji i precyzyjnemu sterowaniu
• Redukcja emisji CO2 – dostęp zdalny eliminuje przejazdy serwisowe, a oszczędności energii zmniejszają wpływ ekologiczny
• Wydłużenie żywotności opraw – dokładne sterowanie mocą przedłuża żywotność źródeł światła

Doświadczenie Zwiedzających

Zwiedzający CSW korzystają z:

• Optymalnych warunków ekspozycji – światło dopasowane do charakteru każdej pracy artystycznej
• Komfortowych warunków oglądania – scenariusze świetlne wspierające percepcję dzieł sztuki
• Bezpieczeństwa – inteligentne oświetlenie w miejscach publicznych zapewnia właściwą widoczność

Skalowanie i Przyszłość

Architektura 5 dedykowanych sieci Casambi pozwala na przyszłe rozszerzenie systemu. CSW może dodawać nowe węzły, sale wystawiennicze czy funkcjonalności bez konieczności przebudowy istniejącej infrastruktury. System rośnie wraz z galerią.

Galeria

O Lightworks Polska

Lightworks – oficjalny Value-Added Reseller Casambi w Polsce od 2019 roku – przyniósł zaawansowaną technologię bezprzewodowego sterowania oświetleniem na polski rynek. Z 20-letnim doświadczeniem w branży oświetleniowej i R&D, Lightworks realizował ponad 1000 projektów obejmujących instytucje publiczne, obiekty komercyjne i prywatne.

Zakres Usług Lightworks

Dla projektów takich jak CSW Toruń Lightworks zapewniła pełny spektrum wsparcia:

1. Audyt i Specyfikacja – szczegółowa analiza potrzeb, istniejącej infrastruktury i definicja wymagań technicznych
2. Projektowanie Systemu – architektura sieci, rozkład węzłów, integracja sensoryki
3. Dystrybucja – sourcing komponentów od zaufanych producentów
4. Wdrożenie / Uruchomienie / Komisjonowanie – instalacja, konfiguracja, testy, szkolenie personelu
5. Konserwacja Zdalna – monitoring, wsparcie, aktualizacje oprogramowania
6. Wsparcie Projektowe OEM – konsultacje dotyczące retrofit istniejących opraw

Doświadczenie Lightworks w zagadnieniach R&D znajduje odzwierciedlenie w wielu innowacyjnych rozwiązaniach, takich jak retrofit CBU-TED dla opraw halogenowych czy integracja systemów sensorycznych.

Misja

Lightworks wierzy, że nowoczesne, inteligentne rozwiązania oświetleniowe powinny być dostępne dla każdej instytucji – niezależnie od skali. Projekt CSW w Toruniu, z jego 1000 węzłami Casambi, stanowi potwierdzenie, że nawet najbardziej ambitne wyzwania oświetleniowe mogą być rozwiązane poprzez kombinację innowacyjnej technologii, doświadczenia projektowego i zrozumienia potrzeb klienta.

Informacje Kontaktowe:

• Lightworks Polska
• Email: kontakt@lightworks.com.pl
• www.lightworks.com.pl
• Oficjalny Value-Added Reseller Casambi dla Polski

Projekt zrealizowany w 2024 roku. Case Study opracowany na podstawie doświadczeń wdrożeniowych Lightworks Polska.